Ślub z cudzoziemcem w Polsce – kiedy potrzebne jest postanowienie sądu?

Zawarcie małżeństwa z cudzoziemcem w Polsce wymaga spełnienia szeregu wymogów formalnych. Jednym z nich jest przedłożenie dokumentu potwierdzającego, że zgodnie z prawem ojczystym cudzoziemiec może zawrzeć małżeństwo. W praktyce właśnie ten obowiązek najczęściej powoduje trudności.

Nie wszystkie państwa przewidują bowiem wydawanie zaświadczeń o zdolności do zawarcia małżeństwa. Są wśród nich na przykład Ukraina, USA, czy Indie. Zdarza się również, że organy zagraniczne wydają dokumenty o odmiennej treści, które nie potwierdzają w sposób wymagany przez polskie przepisy zdolności do zawarcia małżeństwa. W konsekwencji kierownik urzędu stanu cywilnego nie może uznać ich za równoważne z zaświadczeniem wymaganym przez ustawę.

W takich sytuacjach zastosowanie znajduje art. 79 ust. 2 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego, który umożliwia uzyskanie postanowienia sądu zastępującego wymagany dokument.

Co bada sąd?

Postępowanie prowadzone przez sąd nie ogranicza się wyłącznie do ustalenia, czy cudzoziemiec może uzyskać wymagane zaświadczenie.

Sąd ma również obowiązek zweryfikować, czy zgodnie z prawem właściwym dla cudzoziemca istnieje zdolność do zawarcia małżeństwa. W większości państw przepisy te są podobne i zakładają konieczność zbadania m.in.:

·       wieku przyszłego małżonka,

·       jego stanu cywilnego,

·       zdolności do czynności prawnych (w tym kwestii ubezwłasnowolnienia),

·       pokrewieństwa przyszłych małżonków.

 

Jakie dokumenty warto dołączyć do wniosku?

Zakres wymaganych dokumentów zależy od okoliczności sprawy, jednak najczęściej sąd oczekuje przedstawienia:

·       dokumentu tożsamości cudzoziemca,

·       aktu urodzenia wraz z tłumaczeniem przysięgłym,

·       dokumentów potwierdzających aktualny stan cywilny cudzoziemca,

·       dokumentów dotyczących wcześniejszych małżeństw, jeżeli były zawierane,

·       dokumentów lub informacji wskazujących, że uzyskanie zaświadczenia jest niemożliwe.

Im pełniejsza dokumentacja zostanie przedstawiona już na etapie składania wniosku, tym mniejsze jest ryzyko konieczności uzupełniania braków formalnych i przedłużenia postępowania.

Inne potrzebne dokumenty 

Po uzyskaniu prawomocnego postanowienia sądu należy przedłożyć je kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego. Dodatkowo potrzebne będą:

1. akt urodzenia cudzoziemcy wraz z tłumaczeniem przysięgłym

2. akt małżeństwa z dowodem jego ustania – jeżeli cudzoziemiec był wcześniej w związku małżeńskim.

   
   

Warto też pamiętać, iż jeżeli cudzoziemiec nie zna języka polskiego, to na każdym etapie – zarówno przed sądem jak i przed urzędnikiem USC – konieczna będzie pomoc tłumacza przysięgłego.

Podsumowanie

Postępowanie przewidziane w art. 79 ust. 2 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego stanowi istotne zabezpieczenie dla osób, które pomimo braku możliwości uzyskania zaświadczenia o zdolności do zawarcia małżeństwa chcą zawrzeć związek małżeński w Polsce. Kluczowe znaczenie ma jednak właściwe przygotowanie wniosku oraz wykazanie, że brak wymaganego dokumentu wynika z obiektywnych przeszkód, a nie jedynie z trudności organizacyjnych.

W praktyce odpowiednie przedstawienie okoliczności sprawy i zgromadzenie dokumentów już na etapie składania wniosku pozwala ograniczyć ryzyko przedłużenia postępowania i ułatwia uzyskanie rozstrzygnięcia umożliwiającego zawarcie małżeństwa.